Skip navigation
Kunst & Cultuur

Fijne feestdagen en een gelukkig nieuw jaar?

Dit artikel verscheen in de editie van Manifest van dinsdag 6 januari 2026

Feestdagenpostzegel uit de Sovjet-Unie met Lenin die een kind optilt, gepubliceerd in 1960.
bron: Publiek domein

De feestdagen zijn achter de rug. Deze periode van traditionele feesten van het sinterklaasfeest tot oudjaarsdag wordt vaak uitgelegd als dat zij licht brengen ten tijde van korte en donkere dagen. Als kers op de taart hebben we dan ook nog de kersttoespraak van onze voornaamste multimiljonair onder de multimiljonairs: koning Willem-Alexander. Leggen deze nationale tradities niet juist onze donkere realiteit bloot, in plaats van dat ze ons hoop en licht geven?

Waar zijn we nu precies mee bezig? Om te beginnen hebben we het sinterklaasfeest. Het feest van de jaarlijks terugkerende heilige bisschop, die kinderen cadeautjes schenkt op pakjesavond. Het is eigenlijk uitsluitend een feest voor volwassenen, die hun kinderen hierbij betrekken, door hen mee te lokken met verzinsels en snoepgoed. Dat het zo lang heeft geduurd en in sommige plaatsten nog steeds voortduurt, om de racistische karikatuur van zwarte piet te verwijderen uit de betrekkelijke jonge traditie, maakt pijnlijk zichtbaar hoe sommige mensen vastklampen aan dit ‘feest’. Het feest van de Sint die kinderen van rijke ouders beduidend meer gunt dan de kinderen van de vele minderbedeelde ouders, laat staan de kinderen uit gezinnen die deze traditie niet volgen. Leg dat kinderen maar eens uit.

Kerstmis heeft, de naam doet al vermoeden, zijn oorsprong in het vereren van een god. Jezus was zijn naam. Het is tot op heden nog steeds de dag dat mensen met een traditioneel christelijke achtergrond een bezoekje brengen aan de kerk en weer velen van hen bezoeken de kerk alleen deze dag van het jaar. Ook al kent de kerstviering haar oorsprong hier, voor het grootse gedeelte van de mensen gaat het hier allang niet meer om. Voor sommigen is het een extra vrije dag, voor anderen een dag om bij familie te zijn en voor veel mensen eenzelfde donkere dag om te moeten werken.

De koning die op diezelfde kerstdag ook moet ‘werken’, heeft het ons dit jaar niet moeilijk gemaakt om in te zien dat hij niet een van ‘ons’ is. Zijn holle en betekenisloze boodschap doet vermoeden dat hij geen link wil leggen tussen een veilige toekomst voor ‘onze’ kinderen en de vele investeringen in oorlog en militarisering, waar onze kinderen in de toekomst zowel hun sociale rechten, algehele levenstandaard, als misschien wel hun leven, voor moeten inleveren.

Ook oudjaarsavond kent zijn oorsprong uit de christelijk traditie, die avond vierde men de besnijdenis van hun god. Waar op raadselachtig wijze nu heel veel vuurwerk, goedkope bubbels en het eten van oliebollen bij zijn komen kijken. Tijden veranderen. Het nieuwe jaar breekt aan, het oude verdwijnt en we beginnen met een schone lij. Althans, zo word het ieder jaar weer aan ons verkocht.

‘Verkocht’, dat is precies wat al deze zogenaamde feestdagen gemeen hebben; ze zijn leeg en betekenisloos geworden en worden ons als ‘traditie’ opgelegd door de vele winkelketens en webwinkels, die op grote schaal in distributiecentra hun vele werkers uitbuiten, terwijl anderen als consumenten hun ‘feest’ van dezelfde grootbedrijven moeten (in)kopen. Alle lichtjes, versieringen en opsmuk kunnen hun ware intenties maar moeilijk verbloemen. Het zijn de dagen van nog meer kopen, nog meer verkopen en nog meer façade van een burgerlijke samenleving in diepe crisis.

Wie deze feesten juist als leuk ervaart en er een goed gevoel aan overhoudt, verdient natuurlijk geen enkele blaam. We kunnen ook niet verwachten dat de bourgeoisie ons iets anders voorschotelt, dan dat het nu doet. Het laat het ons communisten en werkende klasse wel zien dat er een noodzaak is voor betekenisvolle dagen, zij het geen feestdagen als in gebruikelijke zin. De dagen van ons als klasse, geboren uit de strijd voor een wereld die wel degelijk beter is voor ons en onze kinderen. Zoals de herdenking van de Februaristaking op 25 februari, Internationale Werkende Vrouwendag op 8 maart en de Dag van de Arbeid op 1 mei. Deze dagen genieten thans niet de grootschalige aandacht die ze wel verdienen. Enerzijds omdat we hier zelf voor moeten strijden, anderzijds omdat deze dagen tegen het belang van de bourgeoisie zijn. Het is aan ons om deze dagen naar een hoger niveau te tillen en te verspreiden onder onze medewerkers, kennissen en familie. Dus namens de auteur van dit artikel: beste kameraden, bedankt voor het lezen en veel strijdbare dagen gewenst(!), die ons in het verschiet liggen.

Wil je een abonnement op Manifest?

Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland

Manifest is de krant van de NCPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.

Abonneer Nu!