Skip navigation
Kunst en Cultuur

Call of Duty: Modern Warfare 4 en de normalisering van imperialistisch geweld

Dit artikel verscheen in de editie van Manifest van dinsdag 3 november 2026

Foto: Call of Duty: Advanced Warfare

Op donderdag 23 oktober kwam het langverwachte spel Call of Duty 4: Modern Warfare uit, voor Windows, Xbox, Playsation, enz. Voor veel kinderen, maar ook voor volwassenen, was dit een heugelijk moment om naar uit te kijken. De spellenreeks van de Call of Duty staat immers garant voor veel vermaak, met uitzonderlijk technisch vernuft en tientallen uren aan speelplezier. Tenminste, als je de verheerlijking van immens geweld en vernietiging, normalisering van de imperialistische agenda en dehumanisering van de ‘vijand’, kunt negeren.

In de wereld van film en TV bestaat de mythe van het ‘anti-oorlogsfilmgenre’. Het zogenaamde ‘anti-oorlogsentiment’ in deze films, werkt vaak als een excuus om buitensporig, of helaas ook realistisch lijkend, oorlogsgeweld in films te stoppen, zonder dat critici er al te negatief op reageren. Wanneer Hollywood echter met een film op de proppen komt waarin de oorlogsagenda van de heersende administratie van het Witte Huis te veel doorschemert, dan blijft dit nooit onopgemerkt en dan kunnen zeker (internationale) kijkcijfers tegenvallen.

In de wereld van gaming bestaat er echter geen soortgelijke tegenstelling, die als rem op oorlogspropaganda en verheerlijking van oorlogsgeweld functioneert. In deze wereld van kick en sensatie, kan het eigenlijk nooit ver genoeg gaan. Brutaal en ongehinderd gaan anti-communistische propaganda en de normalisering van imperialistische agenda’s hand in hand.

De makers van Call of Duty staan vrijwel bovenaan als het hierom gaat. Al in 2003 maakten zij het Rode Leger belachelijk vanwege de zogenaamde incompetente manier van verzet tegen de fascistische aanval van Nazi-Duitsland, bij de slag om Stalingrad. In latere versies van het spel moeten de Sovjets het vaak ontgelden als de slechterik ten tijde van de koude oorlog. Ook de imperialistische oorlogen in Irak, Afghanistan en Jemen worden in latere uitgaves van het spel neergezet als heldhaftige en noodzakelijke ‘conflicten’, die de speler aan Amerikaanse zijde moet doorstaan.

In de nieuwste versie van Call of Duty, Modern Warfare 4 zijn de Noord-Koreanen aan de beurt. Zij worden afgebeeld als de agressor en vallen de Amerikaanse bondgenoot Zuid-Korea binnen. De speler wordt overrompeld door de Noord-Koreaanse invasie en moet, samen met bondgenoten, weten te overleven. Wat neerkomt op het vrolijk neerknallen en opblazen van ‘de vijand’.

Het verhaal is meer dan een verdraaiing van de werkelijkheid: het stelt niet alleen een scenario voor waarin het Amerikaanse en Zuid-Koreaanse leger als de ‘goeierikken’ worden voorgesteld, maar zelfs dat de Noord-Koreanen de schuldigen zijn van het hele conflict. Reden genoeg om ze helemaal overhoop te knallen.

Tegen de achtergrond van wat zich daadwerkelijk heeft afgespeeld in Korea, kan men niet anders dan met enige walging naar dit ‘spel’ kijken. Want wat in 1950 begon als de bevrijding van heel Korea, op de Zuid-Koreaanse (Amerikaanse) dictatuur, eindigde uiteindelijk in de vernietiging en moord op 2 à 3 miljoen Koreanen. Hiervoor waren de VS, maar ook VN-bondgenoten als Nederland en ex-SS’ers direct verantwoordelijk. Meer dan 80% van de Koreaanse steden en dorpen moesten het ontgelden door bombardementen, gebruik van napalm en beschietingen door misdadige ‘goeierikken’.

Het probleem is echter nog groter. De makers van het spel, Activision, hebben net als de meeste producenten van populaire militaire films, series en games een directe samenwerking met het Amerikaanse leger. Ook heeft het spel sponsorsamenwerkingen met Amerikaanse wapenproducenten en is bekend dat het spel erg geliefd is onder soldaten in het algemeen. Het lijntje tussen een ‘onschuldig’ computerspelletje en militarisering van het bewustzijn, wordt op deze manier steeds kleiner. Het verschil met bijvoorbeeld een film, is dat de speler daadwerkelijk in een rollenspel belandt, waarin ze aangetrokken wordt door actie en vermaak en ondertussen een verkeerde voorstelling krijgt van de geschiedenis, oorlog en alles wat daarbij komt kijken. Dit is vooral het geval bij kinderen die opgroeien met deze spellen. Call of Duty: Modern Warfare 4 is vooral populair bij kinderen vanaf 14 jaar en is nu al populair bij duizenden kinderen in Nederland alleen. De gevolgen hiervan uiten zich vaak in een steeds laconiekere houding van jonge mensen tegenover het leger, oorlog en geweld. Dit gegeven is precies wat Defensie nodig heeft, aangezien de bereidwilligheid tegenover dienstplicht en uitzending, geheel terecht, nog zeer tegenvalt.

Dat gamen de drang tot escapisme kan vergroten is al een probleem, maar het normaliseren en zelfs verheerlijken van imperialistische agressie gaat nog een stap verder. Daar is niks onschuldigs aan en dient te allen tijden te worden bekritiseerd.

Wil je een abonnement op Manifest?

Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland

Manifest is de krant van de CPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.

Abonneer Nu!