Het recht op vrije tijd en rust is een sociaal recht, net als het recht op werk, en raakt aan kwesties als gezondheid, cultuur en zelfs sport. Dit recht is en blijft onderwerp van klassenstrijd voor de fysieke en intellectuele capaciteiten van werknemers. De strijd voor betaald verlof of voor een verkorting van de werktijd zijn slechts twee voorbeelden.
Hoewel dit recht weliswaar kan worden verworven, wordt het onder het kapitalisme in de praktijk altijd beperkt of aangevallen. De imperialistische Europese Unie streeft er vandaag de dag naar zich te vestigen als een strategisch autonome militaire en politieke macht in de inter-imperialistische tegenstellingen, waarbij aanvallen op de fundamentele rechten van werkers een van de middelen zijn om dit doel te bereiken. Ondanks het feit dat de Europese Unie de minimumgrens voor betaald verlof heeft vastgesteld op 4 weken per jaar, organiseert de Europese Commissie bijvoorbeeld massale bezuinigingen op het budget dat onder andere bestemd is voor cultuur en erfgoed, om te investeren in bewapening. Het EU-beleid om pensioenen te verlagen en gepensioneerden terug naar de arbeidsmarkt te dwingen, ontneemt hen het recht op vakantie en vrije tijd, in lijn met de doelstellingen van de oorlogseconomie die haaks staat op de behoeften van de bevolking.
Toegang tot vakantie en vrije tijd wordt bovendien bemoeilijkt door de grote toerismemonopolies die de sector domineren. Officiële cijfers tonen aan dat 30% van de bevolking niet minstens één keer per jaar op vakantie gaat, terwijl ze in de zomer te maken hebben met extreme hitte.
De intense hittegolven die de arbeidersklasse in juni heeft doorstaan en die duizenden doden eisten, tonen eens te meer de onmenselijke aard van het kapitalisme aan. Het gebrek aan bescherming op de werkplek en een gebrekkige stedelijke organisatie die niet is aangepast aan de nieuwe temperatuurschommelingen, is het gevolg van het kapitalistische winstbejag, de “groene” strategie van de EU, regeringen en het kapitaal, en de honderden miljarden die niet zijn uitgegeven aan de voorbereiding op natuurrampen, maar aan imperialistische oorlogen. Bovendien wordt de concentratie van transport, huisvesting en cultuur in handen van een handvol monopolies bevorderd door het kapitalisme en de imperialistische Europese Unie. Als gevolg hiervan zijn de huizenprijzen in de EU sinds 2025 met meer dan 5% gestegen. Deze stijging wordt toegeschreven aan speculatie door monopolies en aan de stijging en concentratie van huren. Het milieu en de arbeiderswijken worden bedreigd door toerisme, gedreven door de winst van de toerismesector onder het kapitalisme, en door de privatisering en commercialisering van natuurgebieden en onze leefomgeving via publiek-private samenwerkingen, altijd ten koste van een rationeel beheer ervan.
Bovendien leiden deze concentraties van toerismemonopolies, volgens het EU-werkplan in het kader van de Europese agenda voor toerisme 2030, ook tot de brute uitbuiting van werkers in de horeca en het toerisme. Zij worden geconfronteerd met nog flexibelere arbeidsomstandigheden, onzekere contracten tijdens de zomermaanden en moeilijke klimaatomstandigheden. We denken hierbij in het bijzonder aan migrantenvrouwen en -mannen, en jongeren, die meedogenloos worden uitgebuit.
Wij steunen de strijd van seizoensarbeiders in de horeca en het toerisme, evenals de strijd voor een eerlijk loon en verlof, voor een waardige vakantie en vrije tijd.
Alleen de revolutie en de opbouw van het socialisme via centrale economische planning, hebben het mogelijk gemaakt en zullen het mogelijk maken dat de arbeidersklasse en de bredere bevolking sociale ontwikkeling bereiken door middel van vrije tijd, cultuur en vakantie. De achturige werkdag (in tegenstelling tot tien tot twaalf uur) werd slechts vier dagen na de revolutionaire machtsovername door de bolsjewieken in 1917 ingevoerd. De Sovjet-Unie was het eerste land dat betaalde vakanties invoerde in de jaren dertig. Vakanties (inclusief reis- en verblijfskosten) waren gratis voor arbeiders.
De gecentraliseerde organisatie en planning van de maatschappelijke productie is de enige manier om de bescherming en het behoud van een milieu en cultuur te garanderen, vrij van kapitalistische winst.
Daarom kunnen de strijd van arbeiders in het toerisme en seizoensarbeid, evenals de eisen voor waardige vrije tijd en rust, niet los worden gezien van de strijd voor de omverwerping van het kapitalisme, met de communisten voorop.
Wil je een abonnement op Manifest?
Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland
Manifest is de krant van de NCPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.
Abonneer Nu!
