Europa wordt geconfronteerd met een diepe en structurele huisvestingscrisis die het leven van miljoenen mensen op het hele continent in een impasse brengt. In het afgelopen decennium zijn de huizenprijzen en huurprijzen in de EU aanzienlijk sneller gestegen dan de lonen, waardoor fatsoenlijke, betaalbare woningen buiten het bereik van werknemers en hun gezinnen zijn geraakt. In de hele EU zijn de prijzen dramatisch gestegen, stijgen de bouwkosten en zijn de overheidsinvesteringen in woningbouw sterk gedaald. Volgens officiële gegevens is de woningmarkt in het afgelopen decennium (2015-2025) 63,6 % duurder geworden, terwijl de huurprijzen met minstens 21,1 % zijn gestegen. Meer dan 1,1 miljoen mensen zijn dakloos in de EU; 18 miljoen mensen kampen met ernstige huisvestingsproblemen; 75 miljoen mensen leven in overbevolkte omstandigheden; 69 miljoen mensen wonen in ondermaatse woningen en meer dan 64 miljoen huishoudens hebben moeite om de woonlasten te betalen.
Deze omstandigheden maken jonge arbeiders, mensen met tijdelijk of seizoenswerk, ouderen met een vast inkomen en migranten bijzonder kwetsbaar. Dit is het gevolg van politieke keuzes en niet van natuurkrachten. Het is geen kwestie van schaarste, maar het directe gevolg van kapitalistische prioriteiten die meer winstgevende luxe woningen en groene normen stimuleren, met een dramatische toename van bouwmaterialen. Huisvesting wordt behandeld als een handelswaar en wordt in deze context gecontroleerd door winstgedreven bouwconcerns, banken en fondsen.
Het bewijs van steeds langer wordende wachtlijsten voor sociale woningen, overbevolkte woonomstandigheden en gezinnen die gedwongen worden een onhoudbaar deel van hun inkomen aan huur te besteden, waarbij duizenden mensen in ontoereikende woningen leven die basisvoorzieningen, veiligheid, comfort of hygiëne ontberen, toont aan dat het kapitalistische systeem fundamenteel failliet is.
Dit groeiende probleem kan niet worden opgelost door de kapitalistische 'markt' of door huisvestingsprogramma's van de staat en de EU.
Evenmin kan de crisis worden opgelost door de tijdelijke noodmaatregelen die door de sociaaldemocratie worden gepromoot: huursubsidies, belastingvoordelen, sociale huisvesting en opvang voor mensen die uit hun woning zijn gezet, enzovoort. Deze maatregelen komen tegemoet aan de behoefte van de burgerlijke regeringen om de klassenstrijd te stoppen en zijn in feite soms het resultaat van concessies aan de onmiddellijke strijd van de klasse, maar ze bieden geen definitieve oplossing voor het probleem.
De EU-regels inzake staatssteun en de bepalingen van het EU-stabiliteits- en groeipact, die de lidstaten verplichten hun jaarlijkse begrotingstekort te beperken tot 3% van hun bbp en hun overheidsschuld tot 60% van het bbp, verslechteren de toch al kritieke situatie. Tegelijkertijd worden deze EU-regels vaak overtreden wanneer dat de kapitalistische klassen van Europa uitkomt, zoals in het geval van militarisering.
Huisvesting is een mensenrecht. De middelen, grond en capaciteit om dat recht te garanderen zijn aanwezig, maar worden beperkt door een systeem dat gericht is op kapitalistische winst. Een goede woning moet bewoonbaar, betaalbaar, toegankelijk en veilig zijn, zonder discriminatie, en het mogelijk maken om in waardigheid te leven. Stabiele en betaalbare huisvesting is essentieel voor toegang tot werk, onderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke voorzieningen.
De partijen van de ECA eisen een grootschalige ontwikkeling van hoogwaardige sociale woningbouw, adequate bescherming van huurders, strikte regulering van huurprijzen, een einde aan uitzettingen die tot dakloosheid leiden, en het beëindigen van dakloosheid door gegarandeerde huisvesting en maatregelen tegen het beleid dat kapitalistische winstgevendheid ondersteunt.
De partijen van de ECA lopen voorop in de strijd tegen executieverkopen en de uitzetting van mensen uit hun hoofdverblijfplaats en zijn solidair met de getroffen huishoudens. Zij benadrukken dat ongelijkheid op het gebied van huisvesting inherent is aan en het onvermijdelijke gevolg is van een economisch systeem dat gebaseerd is op privé-eigendom, markten en winstbejag, wat leidt tot uitbuiting die alleen kan worden opgelost door het omver te werpen. Het kapitalisme kan niet voorzien in de behoeften van de mensen.
Alleen onder het socialisme zal huisvesting een universeel recht worden in plaats van een handelswaar.
Wil je een abonnement op Manifest?
Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland
Manifest is de krant van de NCPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.
Abonneer Nu!
