Waar pleit ‘Progressief Nederland’ nu eigenlijk voor?

Het fusieproces van de Partij van de Arbeid en GroenLinks is weer een stap verder: er is een nieuwe naam gekozen voor de partij. Deze zal de naam Progressief Nederland krijgen, af te korten als “PRO”. Daarbij werd ook een tekst gepubliceerd, met de naam Progressief Pleidooi. Wat valt er te leren van dit manifest?

“Onze opdracht is om zoveel mogelijk mensen te verenigen ondanks hun verschillen” zo is in koeienletters te lezen. Keer op keer komt ook de term ‘gewone mensen’ voor in de tekst. Dit roept natuurlijk de vraag op wie die gewone mensen eigenlijk zijn. We lezen “Onze beweging komt consequent op voor de gewone mensen, de verpleegkundige, de vuilnisman, de docent, de vrijwilliger,” en, komt ‘ie: “de startup ondernemer met een briljant idee.”

Een hard gelag voor mensen die nog waarde hechten aan het woord ‘arbeid’. PRO laat alle pretenties van een klassenpolitiek varen, want ook de kapitalisten in spe zijn blijkbaar ‘gewoon’. De enige keer dat arbeiders of werkers genoemd worden, is in de verleden tijd: “De strijd van de arbeidersbeweging bracht werkende mensen een beter bestaan.” De tijden waar arbeid moest strijden tegen het kapitaal zijn voorbij, lijkt hier de boodschap.

Wat moet die strijd vervangen? ‘Vooruitgang’ is het antwoord, gelet op hoe vaak dat woord terug te vinden is in de tekst. Als we niet vergeten, zoals PRO blijkbaar wel doet, dat arbeid en kapitaal totaal tegenovergestelde belangen hebben, moeten we ons dus afvragen: wat is die vooruitgang eigenlijk?

Een hoop problemen in de Nederlandse samenleving komen voorbij: de woningcrisis, de klimaatcrisis, de stikstofcrisis, de geopolitieke crisis, en zo nog een paar. Dat hier reële problematiek benoemd wordt, staat buiten kijf. Er worden helaas geen reële oplossingen benoemd.

Dit ‘pleidooi’ pleit eigenlijk voor vrij weinig. Er is geen partij in dit land die niet beweert meer huizen te willen bouwen, dus hoe kun je beloven de woningnood aan te pakken, zonder te benoemen wat er dan anders moet? Meerdere kabinetten op rij hebben het stikstofprobleem niet opgelost, dus hoe kun je vordering maken op het stikstofdossier, zonder te benoemen hoe en waar er minder stikstof moet worden uitgestoten? In hun poging te ‘verbinden’, en niemand voor het hoofd te stoten, koos PRO ervoor om alles in te zetten op dat ene abstracte en schimmige woordje: vooruitgang.

Het is natuurlijk mogelijk dit te zien als marketing, en dat zal het vast en zeker ook deels zijn. Maar als we zien dat niet alleen de PvdA hun A kwijtraken, maar dat GroenLinks ook hun L moet inleveren –voor zover die betekenis hadden – moeten we toch echt constateren dat er meer aan de hand is. Want de fusiepartij is zelfs bang voor dat woordje, ‘links’. We zien het namelijk maar één keer terugkomen in de tekst, en dan om te melden dat de partij “trots links van het midden” staat! Dat dit pleidooi progressief is, was al twijfelachtig, vurig is het zeker niet: PRO sorteert overduidelijk voor om de zoveelste centrumpartij te worden.

Wat is dus vooruitgang in de visie van PRO? Het is vooruit op de weg die we al lang zijn ingeslagen. Een weg waar bezuinigd moet worden, linksom of rechtsom, zoals partijleider Jesse Klaver ook al duidelijk maakte toen hij het Kabinet Jetten steun voor het bezuinigingsbeleid beloofde, zolang de bezuinigingen op de AOW niet doorgingen. Alle mooie woorden over ‘gewone mensen’ daargelaten, komt dat feitelijk neer op de kant kiezen van het kapitaal.

Vooruitgang voor de arbeidersklasse is alleen te bereiken door strijd. En dan niet in de verleden tijd, zoals in het pleidooi van PRO, maar in het hier en nu. Een strijd op de werkvloer, in het klaslokaal en in de straten. En dat is inderdaad een verbindende strijd, maar niet een die iedereen verbindt. Het is een strijd van arbeid tegen kapitaal, van de werkende mensen tegen hun uitbuiters.