Wij verzetten ons tegen de commercialisering van de gezondheidszorg

“De bourgeoisie […] heeft de persoonlijke waardigheid van de mens veranderd in ruilwaarde en aan de talloze, verworven en verkregen vrijheden de enige, schaamteloze vrijheid van de handel toegevoegd.”

(K. Marx, F. Engels, Het Communistisch Manifest, 1848)

Sinds het einde van de jaren tachtig is de openbare gezondheidszorg overal – en vooral in de EU – een van de sectoren die het zwaarst zijn getroffen door de kapitalistische herstructurering. Volgens de OESO is de totale gezondheidsuitgaven in reële termen sterk gestegen van 1991 tot nu, terwijl het aandeel dat aan de openbare gezondheidszorg wordt toegewezen, eveneens in reële termen, in wezen stagneerde – of zelfs aanzienlijk daalde in Italië, Griekenland en Spanje. Dit gebeurde gelijktijdig met een overeenkomstige toename van de publieke financiering voor particuliere gezondheidszorg via algemene belastingen, de groeiende afhankelijkheid van particuliere ziektekostenverzekeringen en de uitbreiding van niet-gedekte kosten die rechtstreeks door gebruikers worden betaald (zogenaamde eigen bijdragen).

Openbare gezondheidszorginstellingen worden omgevormd tot ondernemingen en beheerd volgens private-sectorcriteria door ziekenhuismanagers, wiens primaire doel niet de gezondheid van patiënten is, maar de financiële prestaties. Hoofdartsen en ander hoger medisch personeel worden vaak ingeschakeld door gezondheidszorg- en farmaceutische bedrijven onder winstgedreven bedrijfslogica's, wat er vaak toe leidt dat medische beslissingen niet worden genomen op basis van louter gezondheidsgerelateerde criteria en het belang van de patiënt, maar veeleer met het doel de financiële belangen van die bedrijven te dienen. Medisch en paramedisch personeel is opzettelijk en aanzienlijk onderbezet, wachtlijsten voor medische diensten worden langer, eigen bijdragen van patiënten nemen toe, terwijl de resterende diensten die nog door de openbare gezondheidszorg worden gedekt, in zowel kwantiteit als kwaliteit afnemen – diensten die niet echt gratis zijn, aangezien ze al door belastingbetalers zijn betaald. Dit alles duwt degenen die het zich kunnen veroorloven naar particuliere verzekeringen en particuliere gezondheidszorg, terwijl degenen zonder voldoende middelen worden gedwongen af te zien van behandeling – een verontrustend en groeiend fenomeen dat een klassenonderscheid onthult, waardoor de universaliteit van de gezondheidszorg en het recht op gezondheid, hypocriet verkondigd in burgerlijke grondwetten, feitelijk wordt ontzegd.

Het uitbesteden van diensten en behandelingen aan particuliere bedrijven, NGO's en sociale coöperaties, in plaats van openbare voorzieningen, blijkt voor de overheidsfinanciën nog duurder dan het handhaven van dergelijke diensten binnen openbare structuren, terwijl de kwaliteit afneemt en de uitbuiting van werknemers toeneemt, in termen van langere – vaak uitputtende – werktijden en een hogere werkdruk in combinatie met lage lonen.

Geconfronteerd met groeiende zorgbehoeften – zowel door een hogere levensverwachting als door de intensivering van de uitbuiting in de productie, evenals de fysiek en mentaal uitputtende aard van de arbeid – versterkt de burgerlijke staat sluipende vormen van privatisering, de zogenaamde publiek-private samenwerkingen die de openbare gezondheidszorg afbreken en gezondheid veranderen in een waar ten behoeve van het kapitaal dat in de sector actief is, hetzij direct (zoals farmaceutische bedrijven en particuliere zorgverleners), hetzij indirect (zoals banken en verzekeringsmaatschappijen).

De middelen die op deze manier worden onttrokken aan de bescherming van de gezondheid van de volksmassa's, worden in plaats daarvan gebruikt om herbewapening en overheidssteun voor particuliere accumulatie en winst te financieren, in een vorm van omgekeerde welvaartsstaat die van de arbeidersklasse en de volkslagen naar de burgerlijke klasse toe gaat. Dit proces vindt zijn wettelijke basis in de aanbevelingen van het Europees Semester en in de macro-economische beperkingen van het Stabiliteits- en Groeipact, aangenomen door de Europese Commissie en de burgerlijke regeringen van de EU-lidstaten – wat nog een reden te meer is om de strijd te versterken om uit deze, en alle, imperialistische allianties te stappen.

Terwijl het kapitalisme de openbare gezondheidszorg ontmantelt en de arbeidersklasse en de volkslagen dwingt ernstige onrechtvaardigheden, ongelijkheden en verschillen in de behandeling te ondergaan, zelfs op het gebied van de gezondheidszorg – ondanks de enorme ontwikkeling van wetenschappelijke ontdekkingen en technologische mogelijkheden – willen we eraan herinneren dat het socialisme altijd het recht op gezondheid en op hoogwaardige, volledig gratis gezondheidszorg voor iedereen heeft gegarandeerd. Ook vandaag de dag blijft het socialistische Cuba, ondanks de enorme moeilijkheden veroorzaakt door de criminele blokkade opgelegd door het Amerikaanse imperialisme, vooroplopen in medisch onderzoek en in het waarborgen van gratis gezondheidszorg voor haar bevolking.

Communisten verklaren dat het recht op gezondheid een universeel recht is – bovenal een sociaal recht – van de mens, fundamenteel voor het waarborgen van de kwaliteit en waardigheid van het leven, evenals de duur ervan. Zoals alle rechten die het kapitalisme ons ontzegt, moet dit worden opgeëist door geen offer te vragen voor de winsten van het kapitaal of de slachthuizen van de oorlog, in oppositie tegen de privatisering van de sector, en door te eisen dat er een universele, gratis openbare gezondheidszorg komt in de richting van onze bredere strijd voor het socialisme-communisme.