Na een jaarwisseling waar voor de laatste keer legaal vuurwerk kon worden afgestoken – vanaf nu zul je het leger in moeten als je dingen wil opblazen – maken wij ons op voor het nieuwe jaar.
De VS beginnen het jaar met militair machtsvertoon. Met flinterdunne voorwendselen zijn ze Venezuela binnengevallen en als gangsters president Maduro en diens echtgenoot ontvoerd. Schaamteloos verkondigt Trump waar het de Amerikaanse kapitalisten om te doen is: “We gaan de olie laten stromen.” Er wordt niet eens moeite gedaan om acties te maskeren met retoriek over internationale recht. De EU en Nederlandse politieke partijen praten de interventie goed door te verkondigen dat Maduro ‘geen legitieme president’ zou zijn.
In Nederland wordt 2026 het jaar van de kabinetsformatie, met de verwachting dat Rob Jetten (D66) de nieuwe premier mag worden. Voor het zover is, moeten nog poltieke dealtjes worden gesloten, bijvoorbeeld wie de meest gewilde ministersposten mogen bekleden. Om dat proces te faciliteren kwam Jetten in december samen met Henri Bontenbal (CDA) met een 17-pagina tellend document getiteld Samen aan de slag voor een sterker Nederland. Alhoewel het verre van een compleet regeerakkoord is en beide heren nog steun in de Tweede Kamer moeten vinden, zijn de contouren van het komende beleid herkenbaar.
Eén van de cruciale pijlers is klaarstomen van de Nederlandse economie en samenleving voor oorlog. Zo moet het Nederlandse leger in 2030 naar minimaal 122.000 manschappen zijn gegroeid: een toename van maar liefst 50 procent! Daarvoor moet een ‘selectieve opkomstplicht’ worden voorbereid. Die term wordt blijkbaar minder controversieel geacht dan de simpelere term ‘dienstplicht’. Het mooier verwoorden van impopulair beleid is een terugkerend motief in dit document.
Natuurlijk zullen deze tienduizenden nieuwe militairen ook de benodigde wapens behoeven, en dat mag wat kosten. Onze jonge landgenoten, die mogen sneuvelen in het belang van andermans winsten, zijn voor het kapitaal inwisselbaar. Maar geef ze vooral dure wapens mee, het liefst door de Nederlands industrie geproduceerd. Daar zullen bezuinigingen voor nodig zijn. Miljarden.
Het woord ‘bezuinigingen’ is nauwelijks te bekennen, want ook hier wordt vrijgevig met eufemismen gestrooid. ‘Keuze’ is daarbij een favoriete term van Jetten en Bontenbal. Glasheldere keuzes, moeilijke, eerlijke, noodzakelijke, zelfs scherpe keuzes. De onderliggende betekenis: geld gaat van het ene potje (zorg of sociale zekerheid), naar het andere potje (het leger of een ‘investeringsfonds’ voor bedrijven).
Nog zo’n taalkundig foefje: het inkorten van de werkloosheidsuitkering (WW) wordt gepresenteerd als een ‘activerende WW’. Dit gaat gekoppeld met een ‘modern ontslagrecht’ (lees: soepeler) en een ‘passende transitievergoeding’ (dus lagere). De uitkering voor werkers die langdurig arbeidsongeschikt zijn (WIA) wordt ook ‘activerender’. “We vereenvoudigen het stelsel en verminderen de instroom”, wat natuurlijk betekent dat steeds minder langdurig arbeidsongeschikten een uitkering ontvangen én dat deze verlaagt wordt. Overigens laat de burgerlijke politiek hier wel het achterste van de tong zien. De reden voor de forse versobering van ons sociale vangnet: “Werkgevers ervaren te zware lasten.”
Belangrijk voor al deze veranderingen is ook het recent gepresenteerde Rapport Wennink. De voormalige ASML-baas mocht in opdracht van het Kabinet Schoof de komende bezuinigingen uitleggen als noodzakelijk voor de toekomst van Nederland.
De cultuursector, die de klappen van de bezuinigingszweep goed kent, krijgt in deze editie een podium. Ook de oudejaarsconference en een toneeluitvoering van Bertolt Brecht worden besproken.
En in deze krant veel aandacht voor de strijd in binnen- en buitenland. Zoals de inspanningen voor een strijdvaardige FNV, het verzet van Griekse boeren die genoeg hebben van wanbeleid en de strijd van jongeren wereldwijd.
Lees de Waarheid in Manifest! Niet alleen in de papieren Manifest, maar ook digitaal op de website van Manifest (leesmanifest.nl) en de website van de partij (ncpn.nl). Zie ook voorwaarts.net van de CJB. De volgende krant komt uit op 3 februari.