ASML maakte in 2025 9,6 miljard euro winst. Bij de presentatie van de jaarcijfers werd ook meteen bekend gemaakt dat als het aan de directie ligt, 1700 werkers kunnen uitzien naar een nieuwe baan. Het is een ongegeneerde aanval op de mensen die het bedrijf hebben gemaakt tot wat het is, en dat in een jaar waarin zowel de winst als de omzet (33 miljard euro) hoger was dan ooit te voren.
Met die aankondiging gooide ASML het laatste beetje sympathie dat het bedrijf misschien nog had voor de gemiddelde werknemer, overboord. ASML zet graag een sociaal masker op: het bedrijf investeert onder meer in woningbouw, openbaar vervoer en culturele voorzieningen in en rond Eindhoven. Daarbij wordt dikwijls net gedaan alsof het om liefdadigheid gaat, terwijl ASML zijn monopoliepositie heeft kunnen bereiken dankzij de financiële steun die de werkende klasse heeft geboden via de Nederlandse staat, en dergelijke investeringen enkel doet om hun imago op te poetsen en er winst uit te halen.
Nu er gigantische winsten geboekt worden, mag diezelfde werkende klasse vanuit de minste en geringste boekhoudkundige beredenering worden afgeschreven. Het management liet weten niet te verwachten dat het massaontslag een ‘significante invloed’ zou hebben op de jaarcijfers van 2026. Tegelijkertijd werd er een nieuw programma aangekondigd waarbij de chipmachinemaker in drie jaar tijd voor 12 miljard euro aan aandelen wil terugkopen: een belangrijke manier om de aandeelhouders te spekken. Tot zover het sociale gezicht.
Vakbonden
Maar de ASML-werkers laten het er niet bij zitten. De vakbonden FNV en CNV zien inmiddels een toeloop van leden. De eerste liet weten 300 extra aanmeldingen ontvangen te hebben na het nieuws van de ontslagronde. Ook hebben de bonden gezamenlijk inmiddels de eerste acties gepland. Ze beginnen beheerst, maar dat er voldoende animo voor is binnen het bedrijf, zegt veel over de onvrede.
Ondanks die signalen, lijkt het ASML-bestuur zich niet aangesproken te voelen. Recent werd ook bekend dat een Iers filiaal van het bedrijf het aan de stok heeft met de Ierse vakbond Unite the Union. Die bond wil meepraten over de arbeidsvoorwaarden voor de ongeveer 150 werknemers van ASML Ireland, maar ASML weigert de vakbond steevast een plek aan de onderhandelingstafel.
Zelfs een bemiddeling tussen bedrijfstop en de vakbond wordt afgewezen. Dat is in strijd met de vrijheid op organisatie en de vrijheid om collectief te onderhandelen en dat druist in tegen de OESO-richtlijnen (Organisatie van economische samenwerking en ontwikkeling, die door zowel Nederland als Ierland zijn ondertekend). Het hightechbedrijf ligt nu daarom op de beoordelingstafel van Contactpunt OESO-richtlijnen.
Gewetenloos
Het is tekenend voor de gewetenloosheid van de kapitalistische klasse die aan de knoppen zit bij het bedrijf. De arbeiders die het bedrijf, zij het als werknemer, zij het als belastingbetaler, groot hebben gemaakt, worden een loer gedraaid nu de recordwinsten binnenstromen. De positieve kant van het verhaal is dat de ASML-werkers gemotiveerd zijn om zich te verweren in de klassenstrijd. Ze zullen zich niet uit laten spelen door de wezenloze hebzucht van bestuurders en aandeelhouders die onderdeel zijn van de heersende, kapitalistische klasse die ook bij ASML de gang van zaken bepaalt.
Wil je een abonnement op Manifest?
Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland
Manifest is de krant van de NCPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.
Abonneer Nu!
