Belastingdienst verborg 64 miljoen bestanden voor parlementair onderzoek naar toeslagenschandaal

De Belastingdienst heeft jarenlang een databank met 64 miljoen bestanden verborgen gehouden voor de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek deed naar het toeslagenschandaal. Dat heeft het kabinet bekend gemaakt. Volgens het officiële verhaal was de ‘afgesloten bewaaromgeving’ die in 2019 werd opgericht, per abuis uit beeld geraakt. En is die tijdens werkzaamheden aan de digitale omgeving van de Belastingdienst recent boven water gekomen.

Jarenlang werden tienduizenden mensen door de Belastingdienst opgejaagd als wild. De Belastingdienst pikte ze eruit op basis van hun achternaam, benoemde ze zonder enige aanleiding of zonder nader onderzoek als fraudeur, en bracht slachtoffers tot over hun nek in de financiële problemen door te eisen dat ze hun jarenlang ontvangen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen. Het gevolg was dat mensen hun kind kwijtraakten, hun huis kwijtraakten, dat stellen uit elkaar gingen, mensen hun baan kwijtraakten en op straat belanden, en zo meer.

Zeven jaar nadat het schandaal aan het licht werd gebracht, is er nog weinig verbeterd. Sommige slachtoffers die hun lijden tot achter de komma hebben gedocumenteerd, hebben en kleine vergoeding gekregen van een paar duizend tot enkele tienduizenden euro’s – een schijntje in verhouding tot de daadwerkelijk opgelopen schade, die überhaupt niet met geld te vergoeden is. Maar de Nederlandse regering maakt duidelijk dat de ambitie om iets van het gedane leed ongedaan te maken, behoorlijk laag is.

Dat blijkt ook uit het feit dat er niemand strafrechtelijk is vervolgd voor het drama. Zo werd in 2020 al bekend. Toen beloofde de Belastingdienst aan drie mensen die een centrale rol speelden in de totstandkoming van het schandaal dat ze niet gestraft zouden worden. Mogelijk werd dat gezegd met het idee dat de schade beperkt zou blijven in het achterhoofd.

Want nu blijkt dat de Belastingdienst een databank met 64 miljoen documenten – die tenminste voor een deel te maken hebben met het schandaal, buiten het oog werd gehouden van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening, zoals de officiële naam luidde, zal daar naar alle waarschijnlijkheid weinig aan veranderen.

Wel toont het de diep ingebakken cultuur van achterhouden en wegmoffelen aan binnen zowel het verantwoordelijke ministerie, als binnen de Belastingdienst. Het bestaat natuurlijk niet dat een databank met maar liefst 64 miljoen documenten per ongeluk, ‘oepsie’, wordt vergeten. Over het onderzoek dat de ministerie van Financiën laat doen naar het ‘buiten beeld blijven’ van de databank, hoeft niemand zich ook veel illusies te maken. Ongetwijfeld zal het worden gegooid op een ongelukkige samenloop van omstandigheden, wellicht te wijten aan de verouderde ICT en het complexe applicatielandschap, of ander bewoordingen waarmee de Belastingdienst de fundamentele vragen tracht te ontwijken.

Wie niet luistert naar de mooie praatjes maar kijkt naar wat er gebeurt, ziet dat de Belastingdienst zuiver een werktuig is van het grootkapitaal. Als grootindustrialist of multimiljardair heb je niets te vrezen van de Belastingdienst, maar kom niet als gemiddelde werkende in het rood bij de blauwe dienst. in. Het kapitalisme heeft niks aan een werkende klasse die zichzelf gesterkt voelt in haar bestaan, die voelt dat ze puur op basis van haar menselijkheid het recht heeft op een mooi en gezond leven.

De Belastingdienst heeft als eerste de opdrachtom de kapitalistische economische orde te dienen en te beschermen. Onderwerpen zoals transparantie, dienstverlening en simpelweg binnen de kaders van de wet opereren zijn van minder belang. . En daarom wordt er niemand gestraft – ook niet voor het achterhouden van relevante documenten voor een parlementaire enquête – het zwaarste politieke onderzoeksmiddel dat we in Nederland kennen. Sommige politieke belangen wegen namelijk nóg zwaarder.

Het moet de werkende klasse de noodzaak aantonen van het oprichten van een socialistische staat. Alleen in het socialisme kunnen werkers door democratische vertegenwoordiging in zowel de regering als in de instituties, die naar hun belangen handelen, door politieke leiders en ambtenaren die bovendien verantwoordelijk zullen worden gehouden voor de gevolgen van hun daden. Op die manier kunnen werkers zinvolle en gelukkige levens leiden en genieten van de vruchten van hun arbeid.