De Flamingorevolutie in Albanië

Al wekenlang zijn in Albanië tienduizenden mensen op de been tegen corruptie en de verkoop van hun land door premier Edi Rama. Ondanks de hevige repressie en het verhaal van Rama dat het om ‘buitenlandse inmenging’ zou gaan, blijft de opstand aanzwellen. De aanleiding is dat een bedrijf in de handen van de Trump familie, plannen heeft om voor miljarden aan luxe resorts te bouwen op het natuurreservaat Vjosa-Narta en op Sazan, het grootste eiland van Albanië.

Dat in dit beschermde natuurgebied gebouwd kan worden komt door een wet uit 2024, waardoor er in beschermd natuurgebied gebouwd mag worden. Toevallig precies het jaar dat Kushner zijn plannen voor het resort aankondigde. Onder andere deze wet wordt nu dan ook door de anti-corruptie eenheid van de overheid onderzocht. Deze verkoop van Albanees land en de wijdverspreide corruptie in het land zijn reden voor de Albanese bevolking om de aftreding van Edi Rama te eisen.

De sociaaldemocraat Rama is hoofd van de Socialistische Partij van Albanië en is al sinds 2013 minister-president van Albanië. Op Europees niveau is de partij van Rama aangesloten bij de Partij van Europese Socialisten (PES), waar ook onze PvdA bij aangesloten is.

De vele problemen

Al sinds de val van communistisch Albanië, en onverminderd met Rama, is er wijdverspreide corruptie in de economie, de overheid en tijdens verkiezingen. Ondanks (of wellicht wel dankzij) de economische groei die Albanië heeft meegemaakt onder de sociaaldemocraten is de armoede onverminderd hoog. Maar liefst 44,5 procent van de huishoudens met kinderen en 37 procent van huishoudens zonder kinderen leven in armoede. De meeste mensen leven op het platteland waar voorzieningen amper toegankelijk zijn, en veel Albaniërs migreren naar andere landen. Het geld dat zij terugsturen naar familie is zo’n 10 procent van het bnp. Postcommunistisch Albanië is onder toeziend oog van zowel de VS als EU geprivatiseerd. Dit proces is nu bijna compleet, met bijna alles van industrie tot gezondheidszorg in private handen. Het Nederlandse kapitaal is hierin zelfs de grootste buitenlandse investeerder. De populaire slogan “Albanië is niet te koop!” gaat dus veel verder dan enkel het natuurgebied.

Vjosa-Narta is een nat duingebied aan de kust met een van Europa’s laatste wilde rivieren. Het is een belangrijke veilige haven voor 70 bedreigde diersoorten en meer dan 200 soorten vogels komen met de miljoenen hier rusten tijdens hun migratieroute. Het is een van de laatste gebieden waar de laatste 500 mediterraanse monniksrobben nog zwemmen. Voor de onechte karetschildpad is het een essentieel broedgebied. De waarde van dit gebied voor de natuur en biodiversiteit is gigantisch.

Ondertussen wordt voor de bouw hier alvast grind gestort op oude zandduinen waarmee deze vernietigd worden. Experts schatten de hersteltijd op honderden jaren. Door een constructie is een lagune afgesloten van de zee met dodelijke gevolgen voor vissen, vogels en de gehele voedselketen[6]. En dit is nog maar het begin. De ecologische schade zal desastreus zijn.

Samenkomst

De beweging die nu ontstaan is houdt al meerdere weken stand en blijft ook nog steeds groeien. Dit komt onder andere doordat er zoveel samenkomt. Verwoesting van natuur, corruptie, armoede: De mensen zijn er klaar mee, en niet alleen met Rama. Vele demonstranten uiten ook terechte kritiek op de rechtse oppositie, die onderdeel is van dezelfde politieke clique. Bij meerdere interviews met demonstranten komt naar voren dat ze klaar zijn met de gehele politiek van de afgelopen 35 jaar, sinds het kapitaal in Albanië weer regeert.

De woede om al deze problemen komt voort uit de materiële omstandigheden van de arbeidersklasse. Maar de arbeiders zijn hierin niet geleid door een arbeiderspartij. Je ziet dan ook dat de beweging op opportunistische wijze wordt gebruikt door burgerlijke partijen. De beweging roept op voor de aftreding van Edi Rama, en vrije verkiezingen. De verkoop van Albanië aan buitenlands kapitaal wordt correct als een probleem gezien. Maar de verkoop aan het Albanees kapitaal blijft onbenoemd.

Normaalste zaak van de wereld

Het is bewonderenswaardig dat het Albanese volk zo massaal in opstand komt tegen de verkoop van hun land en natuur. En als zo duidelijk gesteld zou je misschien denken dat wij in Nederland hetzelfde zouden doen. Zij het niet dat Nederland allang onder onze voeten vandaan is verkocht. Zo bezitten Amerikaanse bedrijven voor zo’n 1,13 biljoen aan Nederlandse huizen. Een groot deel hiervan is in bezit van het bedrijf Blackrock, dat hier niet eens belasting over betaalt. Maar ook onze beschermde natuur is in de verkoop. Zo mogen bedrijven doodleuk in onze Waddenzee naar gas boren, ook al zijn de ecologisch desastreuze gevolgen bekend.

Maar als we even fatsoenlijk vanuit het klassenperspectief kijken in plaats van de nationale lens, is natuurlijk alles al verkocht aan of overgenomen door de kapitalistische klasse. Het ‘nationale bezit’ is slechts een façade waardoor het lijkt of wij arbeiders ook wat hebben. Dit is een valstrik die de arbeidersklasse uit de weg moet gaan.

Perspectief

Dit besef, dit klassenbewustzijn, is essentieel willen de arbeiders hun lot verbeteren. Het probleem is privaat eigendom. Of het nu op natuur, industrie, huizen, of diensten aankomt. Dit zijn allemaal dingen die door onze collectieve bijdrage en verweving ons collectieve eigendom zijn. Maar die door het kapitaal worden toegeëigend en misbruikt. Het antwoord is niet collaboratie met de nationale bourgeoisie, maar het heft in eigen handen nemen als arbeidersklasse!

Bronnen zijn bij de redactie bekend.