Skip navigation
Griekenland

Het Schild van Achilles

Dit artikel verscheen in de editie van Manifest van dinsdag 6 oktober 2026

Foto: publiek domein

Niet alleen Christopher Nolan laat zich inspireren door de helden van de Trojaanse oorlog, maar ook de NAVO. In het laatste geval gaat het niet om Odysseus, maar om Achilles en wel diens onverwoestbare schild.

Een waar partnerschap?

Het 'Schild van Achilles'1 is de naam van het nieuwe bewapeningsplan van Griekenland dat 3 miljard euro kost. Het is ingepland in de zogeheten Agenda 2030 en past binnen een breder programma voor de reorganisatie en modernisering van de strijdkrachten.

De Griekse regering is bezig met een bewapeningsprogramma van in totaal zo’n 25 miljard euro (!). Het 'Schild van Achilles' wordt samen met Israël opgezet en is een combinatie van bewapening en technologie, die vasteland, zee, lucht, cyberspace en ruimte omvat. De keuze van Israëlische knowhow en de deelname van Israëlische ondernemingen aan Griekse bewapeningsprogramma’s is deel van de verwezenlijking van een strategische band. Daarbij horen gemeenschappelijke militaire oefeningen, militaire samenwerking en uitwisseling van technische kennis, plus een steeds nauwere band tussen beide landen binnen het kader van ruimere militair operationele en politieke plannen in het oostelijke mediterrane gebied. Minister van Defensie Nikos Dendias sprak zelfs van een “waar partnerschap” gebaseerd op “gemeenschappelijke waarden” en een “diep wederzijds vertrouwen”.

Hoe gemeenschappelijk? Volgens het hoofd van de Organisatie voor Raketverdediging van het Israëlische Ministerie van Defensie, Moshe Patel, zal Israël niet de broncode van het systeem aan Griekenland meedelen, maar ondertussen heeft Israël wel de hele militaire infrastructuur van Griekenland in kaart gebracht om de Griekse regering “van raad te dienen” waar ze wat dient te installeren. Dit afgezien nog van de (opzettelijke?) onduidelijkheid inzake de werkelijke operationele waarde van het peperdure systeem, zoals de kwestie interfunctionaliteit van tenminste één van de drie Israëlische basissystemen van het 'Schild', met andere wapensystemen die Griekenland al gebruikt en wat dit betekenen kan voor het gebruik van 'Achilles' als er van bedreiging sprake is. Het gaat om de zogeheten 'Slinger van David' verantwoordelijk voor de afweer van o.a. ballistische en Cruise raketten op een afstand van maximaal 300 kilometer. Hiervoor is goedkeuring van de Amerikanen nodig voor de verbinding van deze 'slinger' met de andere antiballistische wapens van de NAVO en dat alleen al maakt ook dit systeem afhankelijk van de onderlinge concurrentie binnen het Euro-Atlantische 'bondgenootschap'.

Na de onthullingen van bovengenoemde Israëlische chef probeerden de Griekse regering en haar 'strategische bondgenoten' de scherpe kantjes eraf te halen. Eerst kwam er een verduidelijking van het Israëlische Ministerie van Defensie over “gemeenschappelijk gebruik van software en technologie”, gevolgd door een tweede verklaring dat de Griekse broncode die binnen het kader van het programma ontwikkeld wordt, en tevens alle wijzigingen en toevoegingen daarop, uitsluitend onder Griekse controle zal blijven en aangepast zal worden aan de operationele eisen van Griekenland. In juli nog had minister Dendias, dus nog vóór de onthullingen van Moshe Patel, in het openbaar gezegd, dat het hebben van de code “een absoluut knooppunt is, niet zozeer voor de nationale soevereiniteit, maar voor het bestaan als natie”, waarbij hij onderstreepte dat het absoluut onmogelijk is dat de Griekse Strijdkrachten niet zouden kunnen interveniëren in “de architectuur en de ontwikkeling van het systeem”. Dan zouden die namelijk “gijzelaars worden van elke buitenlandse mogendheid, zelfs van de meest bevriende en nauwst verbonden mogendheden”. Hoe dan ook, duidelijk werd dat Israël op beslissende wijze betrokken zal zijn bij het commando over, de controle op en het gebruik van het systeem.

In het hol van de leeuw

De term 'defensie' verhult het feit dat Griekenland steeds nauwer betrokken raakt bij een zich steeds meer uitbreidende imperialistische oorlog, een schild wordt voor Euro-Atlantische opmarsgebieden die zich in het land bevinden en daarmee dus ook doelwit wordt. Dat maakt het land onveiliger in plaats van veiliger in naam van – paradoxaal genoeg - zijn verdediging. Met het oog op het aanstaande bezoek aan Athene van VS minister van Buitenlands Zaken Marco Rubio, voor de zesde ronde van de zogeheten Strategische Dialoog - die in 2018 begonnen was tijdens de regering Syriza (Tsipras!) - onderstreepte een vertegenwoordiger van het betreffende VS ministerie, dat “de VS de samenwerking tussen Griekenland en Israël, die onze gemeenschappelijke doelstellingen inzake veiligheid bevordert, toejuichen.”

Nikos Dendias had al eens eerder openlijk gesproken van een verdieping van de strategische betrekkingen tussen Griekenland, de VS, Frankrijk, Israël en India om op het holistische aspect van de hele onderneming te wijzen, waarbij Griekenland op Europees grondgebied een productiebasis legt en de mogelijkheid biedt om bedreigingen af te wenden. Een bewijs dat de situatie juist onveiliger wordt is o.a. het feit dat Turkije dreigend reageert op het strategische compromis van Griekenland met Israël. Naar aanleiding van de toenemende samenwerking tussen Griekenland en Israël, zijn de provocaties van Turkije in de Egeïsche Zee steeds meer toegenomen. Dus een steeds openlijker wordende dreiging van de kant van, in dit geval, zelfs een NAVO-partner!

Gesproken over interne verdeeldheid binnen de Verdragsorganisatie… Turkije dreigt ook een 'islamitische NAVO' op touw te zetten met Saoedi-Arabië en Pakistan (deze flirt strekt zich ook uit tot Egypte en Qatar) als tegenpool van andere bondgenotengroeperingen, zoals het trilaterale akkoord tussen Cyprus, Egypte en Israël. Dit alles wijst alleen maar op escalatie en toenemende onveiligheid. De VS zijn zo eerlijk geweest hun betreffende ministerie 'Ministerie van Oorlog' te noemen en niet 'Ministerie van Defensie', zoals de meeste landen nog steeds hypocriet blijven doen. Nou ja, met het politieke en militaire beleid dat gevolgd wordt, zoals in Griekenland, schep je inderdaad wel een reden om je te verdedigen door jezelf doelwit te maken. Het is een vicieuze cirkel van groeiende concurrentie wereldwijd van de kapitaalkrachtigen der aarde om de controle op minerale rijkdommen, energiebronnen, transportroutes voor energie en goederengrondstoffen, het veiligstellen van geopolitieke steunpunten, marktaandelen, pijpleidingen, invloedssferen en ga zo maar door op alle continenten met miljoenen slachtoffers onder de bevolkingen en met steeds meer gebruik van genocides als middel om van in de weg zittende bevolkingen af te komen (o.a. Gaza).

Achilles en David

De Griekse regering wordt in haar gevaarlijke Euro-Atlantische koers gesteund door de andere burgerlijke partijen van het land. Tekenend hiervoor is wat Alexis Tsipras ('ge-rebrand', zie Manifest 7-2026) verklaarde op de Internationale Tentoonstelling van Thessaloniki (de grootste handelsbeurs van het land elk jaar in september gehouden). Als hij aan het bewind was, dan zou hij 'Het Schild van Achilles' kopen, als de Generale Staven dit voorstelden, verzekerde hij, geheel op één lijn met premier Mitsotakis.

Van de drie miljard voor het 'Schild' gaan 750 miljoen naar de Griekse oorlogsindustriëlen. Of het niks is. Vaak wordt door regeringsvertegenwoordigers gesteld, dat de economie het niet hebben kan, als het gaat om geld voor onderwijs, gezondheidszorg, vermindering van energiekosten, sociale voorzieningen enz. Deze vraag wordt niet gesteld als het gaat om de miljarden voor oorlog, pardon: defensie. Dus, wie gaat dat betalen, zoete lieve Gerritje.2

Israël zelf noemt het 'Schild van Achilles' deel van de strategische samenwerking van de laatste jaren tussen Israël, Griekenland en Cyprus in dienst van de groeiende concurrentie tussen de kapitaalkrachtigen van Israël en Turkije. Dit verscherpt de Grieks-Turkse betrekkingen en verhoogt de spanningen in de regio. Dat alles dus binnen de context van de oorlog in Oekraïne, het Midden-Oosten en de Perzische Golf, die kan leiden tot een grote globale oorlog. Griekenland haalt Achilles erbij, van wie alleen de hiel kwetsbaar was, maar het schild onverwoestbaar. Israël haalt David erbij met zijn slinger waarmee hij het zelfs van Goliath kon winnen. Griekse mythologie en Israëlische bijbelfiguren nu in dienst van het agressieve eigentijdse kapitaal.


  1. Achilles was tijdens de oorlog om Troje zijn oorspronkelijke wapenrusting kwijtgeraakt nadat hij deze had uitgeleend aan zijn beste vriend Patroklos. Patroklos werd in de strijd gedood door de Trojaanse prins Hector, die de legendarische wapenrusting als oorlogsbuit meenam. Om haar zoon Achilles te helpen, vroeg de zeenimf Thetis aan Hephaistos, de god van het vuur en de smeedkunst om een nieuw schild te maken. Hephaistos maakte het schild onverwoestbaar en smeedde het uit goud, zilver, koper en tin.
  2. De zin “Wie gaat dat betalen, zoete lieve Gerritje” komt uit het kinderliedje “Dat gaat naar den Bosch toe”, ook wel bekend onder de titel “Zoete lieve Gerritje”.

Wil je een abonnement op Manifest?

Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland

Manifest is de krant van de CPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.

Abonneer Nu!