Met kekke vormgeving en een dito naam (Voor Uuuu) werd in Utrecht op 26 juni het coalitieakkoord van PRO en D66 gepresenteerd. De inleiding is veelbelovend, de prioriteit liggen bij nieuwe woningen, verduurzaming en gelijke kansen. Dit coalitieakkoord blijft helaas steken in retorische ambities, terwijl in de praktijk vooral wordt behouden wat er altijd al was.
Van deze coalitie hoeven wij geen enkele werkelijke verandering voor de werkers in de stad te verwachten. Deze coalitie kan niet, en wil niet, breken met de bestaande verhoudingen in de stad. Laat staan dat het Utrecht zou neerzetten als een bastion van verzet tegen de sociale afbraak.
Wonen: Doorgaan op dezelfde weg
Op het gebied van wonen presenteert de nieuwe coalitie zich op het eerste gezicht ambitieus: nieuwe projecten moeten 80 procent betaalbaar zijn, 40 procent sociaal en 40 procent middenhuur/middenkoop. Nergens staat echter beschreven hoe dit moet gebeuren. Het is een wens en een hoop dat de markt dit magisch gaat laten gebeuren. De 12 miljoen voor actief grondbeleid is een schijntje; bovendien blijft de coalitie vertrouwen op private ontwikkelaars. Geen gemeentelijk woningbouwbedrijf, slechts een voortzetting van het oude en beperkte grondbeleid. Een druppel op de gloeiende plaat.
Kenmerkend zijn juist de maatregelen die wel concreet zijn: de coalitie maakt het makkelijker om van garageboxen (!) woningen te maken of om gezinswoningen te ‘splitsen’ in studio’s van 50m2. Deze woningen zullen daarna ongetwijfeld de kortdurende verhuur in verdwijnen. Er is gekozen voor dit beleid omdat er steeds meer ‘eenpersoonshuishoudens’ zijn. Dit is niet meer dan logisch als er steeds meer kleinere woningen worden gebouwd. Het is een zichzelf vervullende voorspelling.
De coalitie gaat daarnaast door met het voorrang verlenen aan woningen voor werkenden bij de politie en brandweer en in de zorg en onderwijs. Blijkbaar zijn dit de enige onmisbare werkenden in de stad, en geldt dit niet voor schoonmakers, supermarktmedewerkers, bouwvakkers, buschauffeurs, afvalinzamelaars enzovoort.
Ook zij houden de stad dagelijks draaiende, vaak voor een laag loon. De coalitie bestrijdt daarmee niet de fundamentele ongelijkheid op de woningmarkt, maar introduceert een rangorde tussen verschillende groepen werkenden. Voor PRO en D66 telt kennelijk niet iedere onmisbare werknemer even zwaar.
Sociaal beleid: Woorden, geen daden
Op het gebied van sociaal beleid combineert de coalitie opnieuw mooie woorden met (verdekte) bezuinigingen. Zo garandeert het akkoord niet dat er niet op de jeugdhulp wordt bezuinigd. De coalitie verwacht slechts dat “(…) het Rijk onze tekorten op jeugdhulp gaat afdekken”. Dat is ijdele hoop gezien het snoeiharde bezuinigingspakket van kabinet-Jetten. En wat doet de coalitie dan? Dit akkoord laat ons het antwoord schuldig.
Hetzelfde geldt voor armoede: de coalitie geeft aan dat in Utrecht “niemand in armoede moet opgroeien” of dat er “geen Utrechters in de schulden” moeten zijn. Maar er wordt met geen woord gerept over hoe dit coalitieakkoord mensen uit de armoede- en schuldenval gaat helpen. Armoederegelingen en de bijstand zijn het laatste dunne vangnet. Het is meer dan terecht dat hier niet op bezuinigd wordt.
Het vereist echter structurele veranderingen van de gehele stad om daadwerkelijk geen enkele Utrechter in armoede of schulden te hebben: met betaalbare huren en hogere lonen en uitkeringen voor alle inwoners. Dit akkoord vormt nog niet eens een aanzet voor die transformatie. PRO en D66 investeren slechts structureel 469.000 euro per jaar in nieuw armoedebeleid. Nauwelijks meer dan één euro per inwoner. Geen knaken, geen daden, slechts woorden.
Duiken als het spannend wordt
Terwijl er in het gehele land bijna wekelijks rellen, aanslagen en extreemrechtse demonstraties zijn tegen azc’s, zegt deze coalitie niets over de bescherming van vluchtelingen tegen extreemrechtse intimidatie, bedreigingen en geweld. De uitvoering van de ‘spreidingswet’ wordt één keer genoemd, zonder nadere invulling. In de lijn van deze wet zou Utrecht ruim driehonderd vluchtelingen extra op moeten vangen.1
Het zou deze coalitie daarom hebben gesierd als zij open zouden verklaren dat deze driehonderd mensen in Utrecht, een plek zullen krijgen, welkom zijn en dat de coalitie openlijk afstand neemt van het geweld, de hetze en het haatzaaien tegen vluchtelingen en andere nieuwkomers. Juist gezien de doorbraak van extreemrechts en radicaal-rechts in de Utrechtse gemeenteraad.
Ook op andere terreinen blijkt dat de mensenrechtenretoriek van deze coalitie ophoudt zodra daaraan concrete politieke en economische consequenties moeten worden verbonden. Met trots melden PRO en D66 dat Utrecht een ‘mensenrechtenstad’ is (zijn er steden die dit expliciet niet zijn?). Ondanks een breed aangenomen motie waarin het college opgeroepen werd “Geen nieuwe samenwerkingen aan te gaan met Israëlische bedrijven en andere bedrijven die aantoonbaar mensenrechten schenden”2, wordt hier echter met geen woord over gerept in het akkoord.
De uitvoering van deze motie zou betekenen dat de gemeente bijvoorbeeld niet meer kan inkopen bij de consultancybedrijven van de Big Four (EY, Deloitte, KPMG en PwC). Zij werkten allen samen met bijvoorbeeld de Israëlische overheid, ICE in de Verenigde Staten of Saudi-Arabië. Een gemeente die zichzelf een mensenrechtenstad noemt, moet ook bereid zijn de wereldwijde activiteiten van gemeentelijke leveranciers te onderzoeken. Daarover zwijgt dit akkoord.
Kies voor strijd
Het akkoord is een voorbeeld van ‘passend en behoorlijk’ bestuur. Financieel degelijk en verantwoordelijk. De werkers wordt voorgehouden dat er aan allerlei indrukwekkende ambities invulling wordt gegeven, maar die blijken papieren tijgers te zijn. De coalitie had kunnen kiezen om de confrontatie aan te gaan met het kabinet-Jetten. Door miljoenen te investeren in het massaal overnemen van persoonlijke schulden, het oprichten van een gemeentelijke woningbouwbedrijf of het weigeren om landelijke bezuinigingen op de jeugdhulp en sociale voorzieningen uit te voeren, om slechts enkele mogelijkheden te noemen. Prudente financiële kaders hebben nog nooit één lid van de werkende klasse geholpen.
Wij roepen Utrechters op zich daar niet bij neer te leggen. Verandering komt niet vanzelf uit het stadhuis, maar moet worden afgedwongen in buurten, bedrijven, scholen en vakbonden. Tegenover het beheer van de crisis stellen wij organisatie, solidariteit en strijd.
- https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2615326-asielminister-van-den-brink-wil-uitleg-over-opvangplekken-dit-is-het-tekort-in-jouw-gemeente
- Motie 499a Inkopen als Mensenrechtenstad.
Wil je een abonnement op Manifest?
Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland
Manifest is de krant van de NCPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.
Abonneer Nu!
