Redelijkheid

Tijdens het 'doomscrollen' op Instagram ergens deze maand, zag ik een video voorbijkomen van een dierentuin in Japan waar de pinguïns staakten. De dierentuin moest bezuinigen en had voor het voederen van de dieren vis van mindere kwaliteit gehaald. Het resultaat: een hele kolonie pinguïns die resoluut hun koppie wegdraaiden bij het voedermoment. Ze weigerden van deze nieuwe ondermaatse vis te eten.

Na wat onderzoek (zo gaat dat bij mij, ik verdwijn in een 'rabbithole' en verantwoord dat naar mijzelf door hier de intro van een column over te schrijven) bleken het niet alleen de pinguïns te zijn die staakten. Ook de otters van de desbetreffende dierentuin hielden hun schattige kaakjes stijf op elkaar. En dat hielden ze vol. De zoo is uiteindelijk onder de druk bezweken en heeft de betere vis weer terug op het menu geplaatst.

Nu een heel doorzichtig bruggetje: vakbond FNV heeft een ov-staking aangekondigd voor 24 juni. Dit zou wellicht het begin van iets groters kunnen zijn. De grootste vakbonden, de FNV, CNV en VCP, hebben namelijk unaniem gesteld dat ze ‘het hele land zullen platleggen’ als de geplande bezuinigingen van dit kabinet op de sociale zekerheid doorgaan. Ook de havenarbeiders hebben al aangekondigd te gaan staken.

De plannen van dit kabinet zijn niet mis. Dit kabinet wil de AOW verhogen, besparen op de pensioenen, de duur van de WW halveren, snijden in het kindgebonden budget, het eigen risico verhogen, maar... Ze zien wél af van bezuinigingen op de hulp bij een bijstandsuitkering. Als 'tegemoetkoming'. Het is alsof je aan tafel zit met iemand die zes messen in je rug heeft gestoken, er eentje uithaalt, op tafel legt en dan tegen jou zegt: "Waarom kunnen we nu nooit eens gewoon een redelijk gesprek voeren?"

Minister Hans Vijlbrief wil graag met de bonden aan tafel gaan. Het kabinet wil praten; samen naar alternatieven zoeken. Deze mooie babbels van 'praten' en 'alternatieven zoeken' zijn natuurlijk niet voor niets. Dit kabinet wil graag de indruk wekken dat ze een redelijke en beschaafde regering zijn. Een regering waarmee te praten valt. Vergeleken met de boertige communicatie van de extreemrechtse roversbende van het vorige kabinet hebben ze de schijn van redelijkheid mee. Beleidsmatig verandert er echter niks. Dit is niets meer dan een dun laagje vernis over dezelfde hoop ouwe stront. Het is dezelfde annihilatie van onze sociale zekerheden, maar nu met meer zalvende woordjes.

Nadat de afgelopen kabinetten het hele bos van de sociale zekerheid hebben kaal gehakt, en het Kabinet Jetten nog eens met een vlammenwerper doorheen gaat, is het nu blijkbaar aan ons, de burgers, om ‘te praten’ en ‘mee te denken over alternatieven’. Alsof wij zogenaamd onredelijk zijn te midden van de afbraak van ónze leefomstandigheden? Alsof dit kabinet wil dat we ons hoofd onder een stoomwals leggen en dan vragen hoe de wals zich daarbij voelt.

De media gaan mee met dit frame. Opiniemakers in talkshows twijfelen hardop of stakingen wel werken. Clichés als "Je kan geld niet blijven uitgeven" of "We moeten allemaal offers brengen", komen ons avond na avond door de beeldbuis tegemoet, terwijl onze laatste restjes bestaanszekerheid dreigen wegbezuinigd te worden. In het land van 1 miljoen opiniemakers waar we het zogenaamd ‘samen moeten doen’, zijn het alleen de zwakste schouders die de zwaarste lasten dragen. We staan in een brandend huis en dan is men verbaasd dat we niet willen discussiëren met de pyromaan. Dit land gaat ten onder aan de geveinsde redelijkheid.

Dit moet anders! Wij willen geen redelijkheid, wij willen ‘betere vis’! Het is niet onze verantwoordelijk om mee te denken over alternatieven als het hele plan vreselijk is. We hoeven niet te komen praten als ze toch niet willen luisteren. Wij kunnen ook gewoon weigeren om die gore vis te vreten. Met andere woorden: wees een pinguïn en staak! Want we hoeven deze vieze bezuinigingen helemaal niet te slikken. Laat je niet ontmoedigen door uitspraken als ‘Bijt niet de hand die je voedt’, want als die hand je troep aanbiedt moet je er niet van vreten. Hou gewoon je snavel op elkaar en draai je koppie weg, totdat ze met andere emmers aankomen. En als ons dat 'onredelijk' maakt, so be it! Want in een onredelijke samenleving is niet meedoen de enige redelijke reactie.