Skip navigation
Vakbond

Actieweek tegen sociale afbraak van start

Wie afbraak preekt, zal verzet oogsten

Dit artikel verscheen in de editie van Manifest van dinsdag 1 september 2026

Een rode vlag
Illustratie: NCPN

De weken voor Prinsjesdag staan in het teken van de zoektocht naar miljarden voor militarisering. Hoewel de coalitiepartijen in Den Haag zich inmiddels in allerlei bochten wringen om de boodschap te verdoezelen of verzachten slaat de werkelijkheid in als een bom: in het belang van de heersende klasse wordt maar liefst 6,5 miljard euro uit het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel gesloopt. Het verzet uit de vakbeweging komt op gang en dat is hard nodig.

Hoewel elders in deze krant een scherpe analyse wordt gegeven van de ontwikkelingen in de politiek en tegenstellingen binnen de vakbond, is het belangrijk om te weten waar we tegen strijden. Op dit moment mikt de regering namelijk op het verkorten van de maximale duur van de werkeloosheidsuitkering (WW) van twee jaar naar slechts één en wordt het bovendien lastiger om in aanmerking te komen voor WW. Ook mensen die in de ziektewet zitten of komen worden de regelingen strenger en de uitkeringen lager – soms tot wel beneden het bijstandsniveau. Bovendien worden miljarden weggehaald bij de zorg. De praatjes over ‘noodzakelijke bezuinigingen’ en ‘lastige keuzes’ klinken dan toch een stuk cynischer als ze komen van politici die zelf nooit afhankelijk zullen zijn van dit soort regelingen.

Geen spaarpot

September begint dus met nieuwe acties door het gehele land. Om maar meteen met de grote landelijke stakingen te beginnen: op 9 september ligt het openbaar vervoer plat in hele land. De treinen en bussen rijden niet, wat hinderlijk is voor reizigers natuurlijk. Maar een gebrek aan sociaal vangnet is pas echt een probleem. Een paar dagen eerder worden in de havens van Amsterdam, Rotterdam en Zeeland tussen 11:00 en 19:00 geen schepen behandeld. Laden, lossen, controleren en vastzetten van ladingen zal forse vertraging oplopen. “Wij accepteren niet dat de zekerheid bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid wordt opgeofferd voor andere politieke keuzes”, stelt FNV Havens. “De sociale zekerheid is geen spaarpot van het kabinet.”

Ook in de bouw leggen medewerkers op verschillende plekken in het land het werk neer. Op 4 september trapt regio Oost af in Nijmegen, terwijl Utrecht (10 september), Zwolle, Velsen, Eindhoven, Leeuwarden en Rotterdam (11 september) daarna ook een steentje bijdragen.

Daarnaast zien we zelfs dat zorgmedewerkers het werk neerleggen, een belangrijk signaal aangezien de bezuinigingen de zorg hard raken. Ook het dalende levenspeil zal over een aantal jaren de druk op de zorg alleen maar verhogen: mensen met een lager inkomen kampen vaak eerder met gezondheidsproblemen – een totale catastrofe die kunstmatig wordt gecreëerd door deze draconische bezuinigingen. In het Arnhemse Rijnstate, het Haaglanden Medisch Centrum, het OLVG-West in Amsterdam, Maastricht UMC+ en het Universitair Medisch Centrum Groningen worden op 2 september sit-ins georganiseerd.

Gevolgen voor medewerkers, niet de bedrijfstop

Natuurlijk komt de metaalsector ook in actie; zij staken op 4, 10 en 11 september in verschillende regio’s. Zo komen Friese metaalwerkers, automonteurs samen met de al eerder genoemde bouwvakkers maar ook meubelmakers en wooncorporatiemedewerkers in Leeuwarden op 11 september. Voor de Friese vakbondsleden voelen de bezuinigingen wrang: “Werknemers hebben jarenlang gewerkt en bijgedragen aan een goede sociale zekerheid”, aldus FNV Metaal. “Als je vervolgens buiten je schuld je baan verliest of ziek wordt, moet er een fatsoenlijk vangnet zijn.” En dat kan zeer snel gebeuren weten medewerkers van fietsproducent Accell. Het in Heerenveen opgerichte bedrijf ging deze zomer failliet. “Aan de top kunnen grote financiële risico's kunnen worden genomen, maar wanneer het misgaat komen de gevolgen uiteindelijk ook bij werknemers en de samenleving terecht. Dan moet je niet vervolgens óók de WW afbreken”, stelt FNV Metaal.

Landelijke manifestatie

Een belangrijk moment tijdens de actieweek zal de manifestatie zijn op de Koekamp in Den Haag, waar op 8 september een bont gezelschap aan beroepen zich zal verzamelen. Zo komen werkers uit de thuiszorg en verpleeg- en verzorgingstehuizen, maar ook (rijks)ambtenaren, werkers uit het hoger, voortgezet en basisonderwijs in actie. Naast hen staan collega’s van nutsbedrijven, afval en –grondstofbedrijven, de sociale ontwikkelbedrijven en natuurlijk nog velen anderen.

We hopen dat de acties een inspiratie vormen voor allen die nog niet georganiseerd zijn om zich aan te sluiten bij een vakbond, te praten met collega’s en in actie te komen voor hun rechten. Onze sociale zekerheden zijn rechten die zijn verworven met strijd en organisatie. Met diezelfde middelen kunnen we onze rechten verdedigen.

Wil je een abonnement op Manifest?

Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland

Manifest is de krant van de NCPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.

Abonneer Nu!