Duizenden staken tegen afbraak sociale zekerheid

Het belooft een verhitte zomer te worden, en niet alleen vanwege de zorgelijke hittegolven. Vrijdag 5 en zaterdag 6 juli trokken opnieuw duizenden medewerkers een rode lijn. In de industrie, de detailhandel én op Schiphol wordt actie gevoerd tegen verslechteringen van arbeidsvoorwaarden, afbraak van de sociale zekerheid en werkgevers die vooral oog hebben voor winst.

Vrijdag legden werknemers van onder meer ASML, DAF, Bosch in Tilburg en Nedri Spanstaal het werk neer omdat het kabinet de draconische bezuinigingen voor de sociale zekerheid niet definitief van tafel haalt. De staking viel samen met een grote FNV-manifestatie in Eindhoven, die vanwege de extreme hitte werd uitgesteld. Het kabinet zette eerder een stap terug door de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd voorlopig los te laten. Maar voor de FNV is die belofte weinig waard wanneer de plannen om de WW en de WIA verder uit te hollen niet verdwijnen. Want wie zijn baan verliest of arbeidsongeschikt raakt, mag niet het slachtoffer worden van politiek Den Haag dat een zoektocht onderneemt naar miljarden voor oorlogsmaterieel. Volgens de FNV weten werkenden als geen ander hoe belangrijk een fatsoenlijk sociaal vangnet is. Na de vele reorganisaties van de afgelopen jaren hebben genoeg mensen noodgedwongen een beroep moeten doen op de sociale zekerheid.

Ondertussen staken medewerkers van Etos, Kruidvat en Holland & Barrett opnieuw voor een betere cao en tegen het plan om de zondagstoeslag te halveren. Dat doen ze niet voor de lol. “De drogisterijconcerns maken megawinsten, de directies verdienen miljoenen, maar de salarissen van de medewerkers worden laag gehouden”, ziet de FNV. “Dat de directies nu ook de toeslag voor werken op zondag willen halveren is voor veel mensen de druppel.” Voor veel jonge werknemers is de zondag zelfs de enige dag waarop ze een fatsoenlijk uurloon verdienen. Want reken maar niet dat de directieleden zelf in het weekend naar kantoor komen. Als winkels per se open moeten zijn op zondag, dan hoort daar ook een fatsoenlijke vergoeding tegenover te staan. De stakers sloten zich zaterdag aan bij de eerder genoemde FNV-manifestaties in Rotterdam en Nijmegen. Opvallend genoeg namen ze zonnebrand mee. Niet alleen omdat het warm was, maar omdat juist deze producten niet werden verkocht tijdens een eerdere staking.

Het drogisterijpersoneel staakte ook al op Vaderdag en trok daar op samen op met de stakers van Gall & Gall, die net als Etos onder Ahold vallen. Ook voor de slijterijwerkers was de bodem wel in zicht. Vrijdag 5 juli bleven in het zuiden tientallen slijterijen dicht, zaterdag de rest van het land. Ook hier draait het conflict om de zondagstoeslag én een cao die volgens de medewerkers achterblijft bij de inflatie en de bedrijfsresultaten. Het loonbod van 3,5 procent is volgens de FNV onvoldoende. Tel daar de halvering van de zondagstoeslag bij op en veel personeel gaat er netto zelfs op achteruit. Dat wringt: moederbedrijf Ahold Delhaize laat opnieuw uitstekende cijfers zien en topman Frans Muller mag opnieuw rekenen op een miljoenenbonus. Als er zoveel geld is voor de top, waarom niet voor de mensen die het werk doen?

Ook op Schiphol zijn zorgen. De FNV ontving tientallen meldingen van werknemers die tijdens de extreme hitte moesten doorwerken bij temperaturen van rond de 35 graden. Daarbij ontstonden grote problemen zoals uitvallende airco's, nauwelijks mogelijkheden om af te koelen en een torenhoge werkdruk. “Niet alleen ongemakkelijk maar ook gevaarlijk”, stelt de FNV. De vakbond eist daarom een bindend hitteprotocol voor alle werkgevers op de luchthaven. Waterflesjes uitdelen wanneer mensen bijna omvallen van de hitte is volgens de FNV geen beleid, maar symptoombestrijding. Werkgevers hebben een zorgplicht en die houdt niet op zodra de thermometer boven de dertig graden uitkomt. Een anonieme medewerker gaf zelfs aan bij de bond dat recent een tekort aan drinkwater ontstond: “Je probeert je werk goed te doen, maar dat is al lastig met de enorme werkdruk op Schiphol, laat staan als het zo heet is. Niemand zou tijdens zijn werk bang hoeven zijn om onwel te worden.”

De recente actiebereidheid laat vooral zien dat de weerstand onder de werkende klasse groeit; in de fabrieken, de winkelstraat en op Schiphol. Het is ook positief om te zien dat werkenden zich ook solidair tonen in de strijd tegen de uitholling van onze sociale zekerheid. De zoektocht van het kapitaal naar de laatste restjes winst uit werkend Nederland te persen zal extremere vormen gaan aannemen, en daar moeten wij ons tegen verzetten. Aan de hitterecords deze zomer kunnen we niet direct iets doen, maar een stakingsrecord vestigen ligt in het verschiet!