Wie het nieuws volgt, zijn energierekening checkt of onlangs bij de pomp heeft gestaan, zal het niet ontgaan zijn: de energieprijzen schieten door het dak. De Verenigde Staten proberen tevergeefs deals te sluiten met verschillende landen om de lokale en internationale olieprijs te drukken. De Europese gasprijzen verdubbelen en in het verlengde daarvan stijgen ook de elektriciteitsprijzen. Imperialistische oorlogen in onder andere Europa en het Midden-Oosten, sancties en het afbraakbeleid van verschillende regeringen jagen de kosten van het levensonderhoud van de gewone werker omhoog.
In september en oktober betaalde men € 2,732 en € 2,824 per liter aan de pomp langs de Nederlandse snelwegen. Gas is voor het eerst sinds de escalatie van de oorlog in Oekraïne in 2022 boven de negentig euro per megawattuur gekropen. Aangezien elektriciteit voor een deel met gas wordt opgewekt, zijn ook de prijzen van een jaarcontract met meer dan € 1000 gestegen. We zien hierdoor dat zo’n half miljoen Nederlanders gebukt gaan onder energiearmoede. Voor deze categorie geldt de keuze: een warm huis óf warm eten. Niet omdat het oorlog is, niet omdat de energievoorzieningen zijn gesaboteerd, maar simpelweg omdat hun inkomen te laag is en de prijzen te hoog zijn.
Aan de stijgende energieprijzen liggen de imperialistische oorlogen in Europa en het Midden-Oosten ten grondslag. Oekraïne en Rusland bestoken elkaars energievoorzieningen, Jemen valt als bondgenoot van Iran Saudi-Arabië aan en de Straat van Hormuz is nog altijd geblokkeerd. Het gewone werkende volk gaat gebukt onder steeds verder oplopende energiekosten, terwijl kapitalisten in de olie-, gas- en oorlogssector zich rijk rekenen. Normaal gesproken had dit de regering van Donald Trump minder zorgen gebaard, maar met het oog op de midterms (de tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres) voelde de Amerikaanse president de druk om iets te doen aan de hoge energieprijzen. Zijn kiezers, maar ook geldschieters en delen van het grootkapitaal, hebben namelijk net zo goed last van de dure energie.
De VS zijn sinds hun militaire escapades in Iran ijverig bezig met het stabiliseren van de energiemarkt die ze zelf instabiel hebben gemaakt. Alternatieve transportroutes via bijvoorbeeld Irak worden gebruikt om de pijn rondom de blokkade van de Straat van Hormuz te verzachten. Ook sloten de VS een grote oliedeal met hun marionettenregering in Venezuela, maar dit is een plan voor de langere termijn. Onlangs werden vriend en vijand verrast doordat de VS na jaren van sancties en boycots weer diesel gingen kopen van Rusland. Daarnaast proberen de VS een deal te sluiten met India om daar Venezolaanse olie te verwerken. Er wordt in ieder geval hard gewerkt door de VS om de voet waarin ze zichzelf hebben geschoten te laten helen.
Waar de situatie rondom de energieprijzen gaat eindigen, is moeilijk te voorspellen. Wel weten we dat zolang de jacht op winst, kapitaaluitbreiding en oorlog de motor van de economie vormen, we voorlopig nog niet af zijn van deze energiecrisis.
Siewert is lid van het Partijbestuur en de Commissie Internationaal van de CPN.
Wil je een abonnement op Manifest?
Met jullie hulp garanderen we een communistische visie op de actualiteit in Nederland
Manifest is de krant van de CPN die maandelijks verschijnt. Met Manifest blijf je op de hoogte van de actualiteit en van onze acties. Manifest belicht verschillende aspecten van de strijd in binnen- en buitenland, en publiceert analyses die inzicht bieden in de nationale en internationale ontwikkelingen vanuit een marxistisch-leninistisch perspectief. Neem nu een abonnement op Manifest of vraag een gratis proefabonnement aan.
Abonneer Nu!