Verzet tegen sociale afbraak vereist eenheid tegen fascisme

Het broeit in Nederland, en dat is niet alleen vanwege de plakkerige zomerhitte van de afgelopen weken. Terwijl azc’s worden belaagd, gaan politici vol op het extreemrechtse orgel. Het fascisme is bezig aan een opmars in Nederland en dat is een groot probleem voor de werkende klasse.

Het geweld in Loosdrecht is grimmig: vierhonderd figuren bestoken het azc met brandende fakkels. Wanneer de groep een brandweerwagen belet om de vlamgevatte begroeiing te blussen, slaat de ME hen hardhandig uit elkaar. Premier Jetten twittert vanaf de Cariben dat het geweld schandalig is en VVD’er Dilan Yesilgöz maakt zich kwaad omdat haar politiemacht is aangevallen en vastgoed is beschadigd. Burgerlijke partijen blazen hoog van de toren wanneer FvD-leider Lidewij de Vos weigert de rellen te veroordelen en afstand te doen van extreemrechts gedachtegoed. Alsof je een vis vraagt niet te zwemmen. Terwijl politici elkaar schouderklopjes gaven voor het ‘trekken van een gezamenlijke lijn’, mikt het FvD-campagneteam een integrale uitzending van het debat op de website: pure reclame voor FvD als dé anti-establishment partij.

Het toenemende geweld is te danken aan het jarenlang normaliseren van extreemrechtse opvattingen voor eigen politiek gewin. De VVD, het CDA, D66, de sociaaldemocraten van PRO en ook de SP; allemaal hebben ze bijgedragen aan de mythevorming rondom de ‘asielcrisis’. De claims van extreemrechtse groeperingen zoals Defend Netherlands zijn haast allemaal herhaald door deze beroepspolitici. Zij trekken hun neus op wanneer het woord ‘omvolking’ voorbij komt, maar spreken wel over een ‘asielcrisis’ die ‘opgelost’ moet worden – retoriek uit een extreemrechtse register.

Wat moet dan worden opgelost? De meeste asielaanvragen, die volgens cijfers van de IND al sinds 2023 dalen, komen van mensen uit Syrië. Een land dat door inmenging van het Europees-Amerikaanse imperialistische blok in een hevige burgeroorlog verwikkeld raakte en nog altijd wordt geteisterd door Israëlische aanvallen. Een oplossing zou zijn de banden met het Israëlische regime te verbreken, maar dat is onbespreekbaar voor het kabinet.

Een daadwerkelijk probleem is het gebrek aan opvang – mensen slapen opnieuw buiten in Ter Apel. Allerijl worden noodopvanglocaties opgericht, maar er blijft een gebrek aan vaste opvanglocaties. Dat is niet alleen schrijnend voor oorlogsvluchtelingen die naar een platgetrapt stukje Gronings gras worden verwezen, maar noodopvang is ook nog duur. Extreemrechts gebruikt graag de metafoor van ‘asielgolf’ die Nederland ‘overspoelt’. Maar iedereen begrijpt dat wanneer de opvangbak steeds kleiner wordt gemaakt, die ook eerder vol zal zijn.

Ook de claim dat statushouders debet zijn aan de woningnood klinkt in Den Haag. De afgelopen jaren werd slechts 8 procent van de sociale huur bewoond door statushouders. Sterker nog: 70 procent van de gemeenten kan niet aan haar wettelijke taak voldoen voor het huisvesten van statushouders vanwege een gebrek aan woningen. Door wonen als ‘markt’ te zien en niet als maatschappelijke noodzaak zijn de huis- en huurprijzen geëxplodeerd. Rijke investeerders en multinationals profiteren ongestoord.

Dat extreemrechts onder aanvoering van FvD en Defend Netherlands groter groeit is niet alleen te danken aan de politieke onkunde en ideologische leegheid van burgerlijke partijen. De problemen van de werkende klasse zijn reëel: de boodschappen en energie zijn ongekend duur, een betaalbaar huis is een luchtkasteel en de sociale zekerheid wordt uitgehold in dienst van de militarisering. De verscherpende tegenstellingen in het kapitalistische systeem zorgen ervoor dat het levenspeil van werkende mensen onder druk komt te staan. Het kapitaal verkeert in crisis om meer winsten te genereren en wil enerzijds tweedracht onder de werkende klasse zaaien om arbeidsrechten makkelijker af te breken, en anderzijds een middel klaar hebben staan om elke vorm van verzet indien nodig met de harde hand te onderdrukken: het fascisme.

Extreemrechts is allesbehalve anti-establishment. Het is juist onderdeel van het systeem dat de rechten en inkomens van de arbeidersklasse in Nederland aantast. Eenheid en organisatie van werkenden is dan ook van cruciaal belang om onze sociale verworvenheden te verdedigen en om op te komen voor vrede en veiligheid voor werkers van alle landen.