Busje komt zo: eindbod cao-OV ‘zonde van de tijd’

De afgelopen weken werd het openbaar vervoer opnieuw in grote delen van het land platgelegd. Na stakingen tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid, kwamen medewerkers van het streekvervoer wederom in actie. Dit maal voor een goede cao. Dankzij meerdere 24-uurs stakingen zijn nieuwe onderhandelingen afgedwongen, al is het eindbod ‘zonde van de tijd’ volgens de FNV.

De burgerlijke media schreven weer volop verhalen over reizigers die niet op hun plaats van bestemming konden komen in Noord-Brabant, Twente, de Achterhoek en Limburg. Over de motivatie van de stakingen werd natuurlijk met geen woord gerept, een eis voor hoger loon werd hooguit in een bijzin genoemd. De acties bleken al snel effectief: werkgeversorganisatie VWOV beloofde alle verslechteringen in het cao-voorstel terug te draaien.

Mogelijk nieuwe acties

Helaas blijkt dat na drie onderhandelingsdagen toch wat kort door de bocht: de vakbonden vinden dat er nu een ondermaats cao-eindbod ligt – weliswaar moet dat nog langs de leden voor stemming. De FNV is wel tevreden over het loonbod, maar andere voorstellen schieten duidelijk tekort. De busbazen trekken de portemonnee niet om de werkdruk en roostering te verbeteren, terwijl ook de ouderenregeling fors wordt uitgekleed. “De verslechteringen op inkomenszekerheid, noodzakelijke hersteltijd en mogelijkheden om gezond het pensioen te halen moeten van tafel”, stelt de FNV. Natuurlijk is het een groot probleem wanneer jouw bus naar werk, school of zieke familielid niet rijdt en je daardoor vervangend vervoer moet regelen. Des te meer reden om de 13.000 ov-medewerkers te steunen nu nieuwe acties op komst lijken. Met een goede cao kunnen ze jou veilig en gezond naar jouw bestemming brengen.

GGZ-personeel beroerd van cao-conflict

Een andere opvallende ontwikkeling is het ultimatum dat inmiddels is neergelegd door GGZ-medewerkers. Voor het eerst deze eeuw dreigen collectieve acties in de sector omdat na maanden van onderhandelingen het personeel geen andere uitweg meer ziet. “Werkgevers erkennen in woorden hoe belangrijk hun medewerkers zijn, maar laten dat onvoldoende terugkomen in concrete arbeidsvoorwaarden”, duidt de FNV. Zonder de inzet van maar liefst 117.700 GGZ-medewerkers die vaak werken met complexe zorgvragen, kan een maatschappij lastig functioneren. De cijfers over de hoge werkdruk en personeelstekorten in de GGZ zijn algemeen bekend, net zo goed als de stijgende energie-, huur- en levensmiddelenprijzen. De zorgbazen willen het personeel niet meer dan een loonsverhoging van 2,2 procent in juli 2027 en 2,5 procent in juli 2028 geven. Gezien de huidige prijsontwikkelingen zijn deze verhogingen niet eens een doekje voor het bloeden.

De eis van de vakbonden is een cao met een looptijd van 12 maanden waarin een loonsverhoging van 6 procent wordt opgenomen. Afgezien van de lonen zijn verbeteringen rondom werktijden en rustmomenten (bijvoorbeeld na crisis- of slaapdiensten), parkeerkostenvergoedingen, ondersteuning bij agressie, geweld en PTSS, of simpelweg de correcte inschaling in het functiewaarderingsysteem behoorlijke pijnpunten. “De GGZ draait op de inzet van professionals die iedere dag onder vaak moeilijke omstandigheden klaarstaan voor hun cliënten”, constateert de FNV. “Juist dan moet een cao laten zien dat werkgevers bereid zijn in hun mensen te investeren en oplossingen te bieden voor de grote problemen van de praktijk.”

EU-Inc. speeltuin voor kapitaal

Niet alleen in eigen land moet de werkende klasse waken voor verslechteringen. Meerdere financiële media (lees: de spreekbuizen van de nationale burgerij) schrijven angstig over de politiek patstelling rondom het EU-wetsvoorstel over een nieuwe, uniforme Europese bedrijfsvorm: EU-Inc. Het wetsvoorstel moet het voor bedrijven makkelijker maken om binnen de hele Europese Unie te opereren via een zogeheten 28ste ondernemingsvorm.

Wie langs alle mooie woorden over ‘innovatie’ en het ‘stimuleren van Europese concurrentiekracht’ leest, begrijpt al snel de kritiek van onder andere het Wereldvakverbond – de internationale organisatie van klassengerichte vakbonden uit de hele wereld. Het plan van de Europese Commissie vormt een directe bedreiging voor arbeidersrechten. In de praktijk zouden bedrijven zich namelijk kunnen vestigen in lidstaten met zwakke arbeidswetgeving of lage minimumlonen, terwijl de werkers eigenlijk in landen met hogere lonen en eerlijkere wetgeving werken. Zo zou een in Bulgarije met EU-Inc.-geregistreerd bedrijf, arbeiders die feitelijk in Nederland werken en leven maar € 620 euro per maand te hoeven betalen – het Bulgaarse minimumloon. Daarnaast dreigt de medezeggenschap van bedrijven buitenspel te worden gezet vanwege gegoochel met personeelsaantallen in verschillende landen. Kortom: EU-Inc. dreigt een speeltuin voor kapitalisten te worden. Stemmingen over de wet in het Europees Parlement zijn al meermaals uitgesteld, al lijkt de eerstvolgende ronde op 12 november vooralsnog door te gaan. Alle reden om de komende weken het nieuws rondom de wet in de gaten te houden.